SHKODER | Right to the City

May 20th, 2017
7th Forum, Shkodra
Guest Speaker: Prof. Zef Çuni
Architect & Vice Minister

Shkodra, the city over and under the water

‘Shkodra, the city over and under the water’ was the topic of the seventh forum, which did not  take place, due to objective reason.

This is a short summar y of the delivered presentation.

In earlier times, the densest population has been settled far away from the sea, in the remote mountainous areas in order to get protected from attacks and invasions. Meanwhile, Shkodra has resisted for centuries in the field, in between Alps (+2500m), the mountain ranges (600-800m) and penetrating into the field towards three rivers, Adriatic Sea and Shkodra Lake (the biggest one in Balkans). It has brought flows in movement of people (migrations), stories, capitals in economy and exchanges. Water, as a multidimensional element, it is appeared environmentally (a natural resource for living), socially (a sensitive basis for developing human activities), economically (influencing tourism, agriculture, fisheries), culturally (related to folklore, mythology, art and religion) and aesthetically (represented as beauty element of nature).

The city has found gets connected with the sea across Buna River, it has always been considered a coastal city. An early settlement located between sweet and salty waters. Throughout the water flows, the city has developed sailing, since the Labeats’ ships and till XXth century with the industrialization and the trade in the Adriatic Sea. After 1945s, Albania was hermetically isolated, and the cross-border water areas got danger for the totalitarian system. Therefore, the sailing disappeared, and even nowadays after 25 years of free movement, this sector is not yet recovered.

Water, this element as much as it offers life, threatens their own life with floods. ‘If Shkodra doesn’t exist at all, it would be inundated by water,’ – say the elders. In times, the city center of Shkodra is often found under the water (even half a meter) – it could be seen by Marubbi photos as well.


Shkodra, qyteti mbi dhe nën ujë

‘Shkodra, qyteti mbi dhe nën ujë’ ishte tema e forumit të shtatë, i cili nuk u mbajt për arsye objektive.

Më poshtë është një përmbledhje e shkurtër e prezantimit të dorëzuar.

Në kohët e hershme, popullsia vendosej kryesisht larg nga deti, në zonat malore të largëta për t’u mbrojtur nga sulmet dhe pushtimet. Ndërkohë, Shkodra ka qëndruar për shekuj në fushë, midis Alpeve (+ 2500m), maleve (600-800m) dhe duke u shtrirë në fusha drejt tre lumenjve, Detit Adriatik dhe Liqenit të Shkodrës (më i madhi në Ballkan). Kjo gjë solli fluks në lëvizjen e njerëzve (migrimeve), historive, kapitaleve ekonomike dhe shkëmbimeve. Uji, si një element shumëdimensional, shfaqet në aspektin mjedisor (si burim natyror për të jetuar), në aspektin shoqëror (si mundësi për zhvillimin e aktiviteteve njerëzore), në aspektin ekonomik (ndikim në turizëm, bujqësi, peshkim), në aspektin kulturor (në lidhje me folklorin, mitologjinë, feja) dhe në aspektin estetiki (duke përfaqësuar një element bukurie të natyrës).

Qyteti lidhej me detin përmes lumit Buna e për këtë arsye Shkodra është konsideruar gjithmonë qytet bregdetar. Një vendbanim i hershëm i vendosur mes ujrave të ëmbla dhe të kripura. Përgjatë rrjedhave të ujit, qyteti zhvilloi lundrimin që nga anijet e Labeatëve dhe deri në shekullin XX me industrializimin, si dhe tregtinë në detin Adriatik. Pas viteve 1945, Shqipëria u izolua hermetikisht dhe zonat ndërkufitare buzë ujit konsideroheshin të rrezikshme për sistemin totalitar. Prandaj lundrimi u zhduk dhe madje edhe sot pas 25 vitesh të lëvizjes së lirë, ky sektor nuk e ka rimarrë ende veten.

Nga ana tjetër, uji – ky element që ofron jetë, e kërcënon me përmbytje jetën e qytetit. Ka ndodhur që deri edhe qendra e qytetit të Shkodrës është gjendur shpesh nën ujë (madje deri në gjysëm metër) – e kjo mund të konstatohet edhe nga fotografitë e Marubit.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *